Kronofogden: czym jest i czym zajmuje się ten urząd

Czym jest Kronofogden

To urząd państwowy. Sam opisuje swoją rolę tak: pomaga temu, kto nie dostał zapłaty, a temu, kto ma zapłacić, udziela wsparcia i rad. Określa się przy tym jako bezstronny — pisze wprost, że nie staje po niczyjej stronie.

Dla osoby, która dostaje stamtąd pismo, najważniejsze jest jedno: to nie jest firma windykacyjna i nie jest strona sporu, ale też nie jest Twoim doradcą prawnym ani pełnomocnikiem wobec wierzyciela.

Najważniejsze nieporozumienie: przy żądaniu zapłaty urząd co do zasady nie bada, czy dług jest słuszny

Jeśli ktoś twierdzi, że jesteś mu winien pieniądze, może złożyć do Kronofogden wniosek o urzędowe żądanie zapłaty (betalningsföreläggande). To uproszczona droga, na której wierzyciel dostaje tytuł wykonawczy bez sądu.

Jeżeli nie zgłosisz sprzeciwu w terminie, urząd niezwłocznie wyda rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem wierzyciela — nie badając, czy dług się należy. Milczenie nie jest więc neutralne; działa na Twoją niekorzyść.

Jest wyjątek, ale wąski. Jeżeli można założyć, że żądanie jest bezpodstawne albo nieuzasadnione, urząd traktuje je tak, jakbyś je zakwestionował. Za bezpodstawne zawsze uznaje się żądanie kosztów windykacji w tej części, która się wierzycielowi nie należy. Poza takimi przypadkami na to sito nie licz — zadziała tylko w sprawach oczywistych.

Termin na sprzeciw to zwykle dziesięć dni od dnia, w którym zapoznasz się z żądaniem. Ile dokładnie, stoi w Twoim piśmie. Bez szczególnych powodów urząd nie może wyznaczyć więcej niż dwa tygodnie — dłuższy termin jest możliwy, ale tylko wtedy, gdy takie powody są.

Sprzeciw musi być pisemny. Możesz zakwestionować tylko część żądania — ale wtedy na resztę i tak zapadnie rozstrzygnięcie, zgodne właśnie z tą niezakwestionowaną częścią.

Po rozstrzygnięciu nie jest jeszcze po wszystkim. Przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (återvinning), pisemny, w ciągu miesiąca od dnia rozstrzygnięcia. Co dalej i czego się po tym spodziewać, opisujemy w osobnym tekście na blogu.

Zajęcie pensji albo majątku wymaga tytułu wykonawczego — a rozstrzygnięcie Kronofogden nim jest

Zajęcia części wynagrodzenia lub majątku nie da się przeprowadzić ot tak. Potrzebny jest tytuł wykonawczy, a rozstrzygnięcie wydane przez Kronofogden jest właśnie takim tytułem — figuruje na ustawowej liście.

Oddłużenie: przedsiębiorca ma dwie drogi, nie jedną

Skuldsanering, czyli oddłużenie, to procedura, która po wykonaniu planu spłaty prowadzi do umorzenia reszty zobowiązań. Może je dostać osoba fizyczna, jeśli spełnia pięć grup warunków — i to wszystkie naraz:

• •Twoje główne interesy muszą być w Szwecji. Dla osób, które mają życie po obu stronach granicy, to bywa warunek rozstrzygający.
• •Musisz być trwale niewypłacalny — oceniane z uwzględnieniem całokształtu okoliczności.
• •Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, oddłużenie można przyznać tylko wtedy, gdy jej finanse są proste do zbadania. A jeśli masz zakaz prowadzenia działalności, oddłużenia nie dostaniesz w ogóle — to zakaz bezwzględny.
• •Sprawa podlega ogólnej ocenie zasadności. Bierze się pod uwagę zwłaszcza to, jak długi powstały, czy starałeś się je spłacać i czy współpracujesz w toku sprawy. W praktyce to najczęstsza podstawa odmowy.
• •Jeśli miałeś już oddłużenie, kolejne tylko przy szczególnych powodach.

Plan spłaty trwa co do zasady pięć lat. Krótszy wymaga powodów godnych uwagi.

Przedsiębiorca albo osoba mu bliska ma wybór. Może wystąpić o oddłużenie dla przedsiębiorców albo o oddłużenie zwykłe — Kronofogden pisze o tym wprost. Tryb dla przedsiębiorców ma własną ustawę i plan spłaty trwa w nim trzy lata, bez możliwości skrócenia.

Ale i ten tryb ma swoje bariery. Odpada, jeśli działalność była prowadzona w sposób, którego nie da się obronić; jeśli masz zakaz prowadzenia działalności — ten sam co wyżej; albo jeśli Twoja zdolność płatnicza jest mniejsza niż jedna siódma kwoty bazowej (prisbasbelopp) na kwartał. Urząd ujmuje to wprost: przez cały czas trwania oddłużenia musisz być w stanie płacić co najmniej tyle kwartalnie.

Który tryb jest korzystniejszy, zależy od sytuacji. Warto porównać oba, zamiast zakładać, że przedsiębiorcy przysługuje tylko jeden.

Uwaga na koszt uboczny. Decyzja o wszczęciu oddłużenia powoduje wpis o niezapłaconym długu — urząd wymienia to jako jedną z sytuacji, w których wpis powstaje. Samo złożenie wniosku jeszcze go nie tworzy.

Kronofogden udostępnia test wstępny, ale sam zastrzega, że jego wynik to nie pełna ocena, tylko szacunek na podstawie Twoich odpowiedzi. Test nie uwzględnia między innymi wcześniejszego oddłużenia, posiadanego majątku ani długów zaciągniętych za inną osobę.

Eksmisja: pismo, na które trzeba zareagować

Przymusowe opróżnienie lokalu (avhysning) wymaga formalnej podstawy. Kronofogden pisze, że może nią być rozstrzygnięcie urzędu w sprawie egzekucji obowiązku, decyzja komisji do spraw najmu albo wyrok sądu.

Trzy rzeczy, które trzeba wiedzieć:

• •Dostaniesz pismo z terminem na zastrzeżenia wobec żądania eksmisji — w piśmie stoi, ile czasu lokator ma na ich wniesienie. Milczenie działa tu tak samo jak przy żądaniu zapłaty: jeśli wynajmujący poszedł drogą przez Kronofogden, brak sprzeciwu w terminie oznacza rozstrzygnięcie zgodne z jego wnioskiem. I tak samo jak tam, po rozstrzygnięciu przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie — miesiąc od dnia rozstrzygnięcia.
• •O odroczenie można wystąpić także wtedy, gdy wynajmujący się nie zgadza. Decyzja należy jednak do urzędu: Kronofogden pisze, że w niektórych przypadkach może dać lokatorowi więcej czasu, nawet jeśli wynajmujący się na to nie godzi.
• •Koszty przeprowadzki i magazynowania obciążają w pierwszej kolejności lokatora. Jest przy tym ulga, o której warto wiedzieć: jeśli lokator nie jest w stanie zapłacić, koszt przeprowadzki bierze na siebie wynajmujący — ale nie koszt magazynowania. Wynajmujący może się potem o te pieniądze ubiegać, a wtedy może dojść do zajęcia majątku lokatora.

Przy zaległościach czynszowych urząd zaznacza, że sytuacja jest pilna i wymaga szybkiej reakcji, mimo że sama procedura jest wieloetapowa.

Wpis o niezapłaconym długu: kto go wystawia i skąd bierze dane

Nie wystawia go Kronofogden. Robią to biura informacji kredytowej — ale na podstawie danych stąd. Postępowanie w tym urzędzie ma więc bezpośredni wpływ na Twoją historię kredytową. Dla osoby prywatnej wpis powstaje z chwilą rozstrzygnięcia; pozostałe sytuacje, w których może powstać, opisujemy w osobnym tekście na blogu.

Gdzie szukać bezpłatnej pomocy

• •Gminny doradca budżetowy i dłużniczy (budget- och skuldrådgivning) — bezpłatna pomoc w uporządkowaniu długów i w przygotowaniu wniosku o oddłużenie. Konsumentverket: wyszukiwarka doradców w gminach (otwiera się w nowej karcie)
• •Sam Kronofogden — urząd deklaruje, że udziela wsparcia i rad osobie, która ma zapłacić.
• •Test wstępny oddłużenia — z zastrzeżeniami opisanymi wyżej. Kronofogden: skuldsaneringstest (otwiera się w nowej karcie)

Jeśli dostałeś konkretne pismo z Kronofogden i zastanawiasz się, co ono oznacza i co teraz zrobić, zobacz osobny tekst na blogu: „Dostałem pismo z Kronofogden – co ono oznacza i co zrobić?”. Każda sprawa zależy od treści konkretnego pisma i od okoliczności, których nie da się ocenić z góry. Jeżeli ten temat dotyczy Twojej sytuacji, możesz skontaktować się ze Sveassist.